صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۶۷٬۸۲۹ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

یوزپلنگ یا یوز جانوری مهره‌دار و پستاندار از راستهٔ گوشتخواران، خانوادهٔ گربه‌سانان است. این جانور در گذشته در بیشتر مناطق آفریقا و گستره وسیعی از آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند یافت می‌شد، اما امروزه با کاهش شدید جمعیت روبرو شده است. از میان چهار زیرگونهٔ یوزپلنگ، یکی از زیرگونه‌ها که با نام «یوزپلنگ آسیایی» شناخته می‌شود، در خطر جدی انقراض است و تعداد کمی از آن در دشت‌های مرکزی ایران به بقا ادامه می‌دهند. بدن یوزپلنگ در درازای چندین میلیون سال به گونه‌ای پیشرفت پیدا کرده است که این جانور بتواند به‌طور معمول توانایی حرکت با سرعتی برابر با ۱۱۰ کیلومتر در ساعت را داشته باشد و البته برای مدت کوتاه با سرعتی برابر با ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت هم توانایی دویدن را دارد. سرعت یوزپلنگ در عرض ۲ ثانیه پس از شروع دویدن به ۷۵ کیلومتر در ساعت می‌رسد که از شتاب بسیاری از خودروهای مسابقه‌ای نیز بیشتر است. البته میانگین سرعت حرکتی یوزپلنگ برابر با ۶۴ کیلومتر بر ساعت است. اندام باریک، پاهای لاغر و بلند، قفسه سینه‌ای کم پهنا ولی عمیق و جمجمه‌ای کوچک، ظریف و گرد، یوز را به سریع‌ترین مهره‌دار روی خشکی تبدیل کرده است. این جانور به آسانی از دیگر گربه‌سانان تشخیص‌پذیر است و آن را نه تنها از روی خال‌های روی بدن می‌توان متمایز کرد، که بدن باریک و کشیده، سر کوچک، چشم‌های بالا قرار گرفته و گوش‌های کوچک و تا حدودی پهن شمایلی یکتا به او می‌دهند. طعمهٔ معمول یوزپلنگ‌ها آهوها (به ویژه آهوی تامسون)، ایمپالا و دیگر پستانداران سم‌دار حداکثر تا ۴۰ کیلوگرم وزن هستند. یک نر بالغ تنها هر چند روز یک بار شکار می‌کند اما ماده‌های دارای توله تقریباً هر روز به شکار می‌پردازند. در حالی که سایر گربه‌سانان شکارچیان شب هستند، یوزها عمدتاً روزها فعال بوده و اغلب در اوایل بامداد و غروب آفتاب به سراغ طعمه‌های خود می‌روند. ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… اصغر فرهادی نخستین فیلم‌ساز ایرانی است که موفق به کسب جایزه اسکار شده و دو بار جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی را برای فیلم‌های جدایی نادر از سیمین (۲۰۱۱) و فروشنده (۲۰۱۶) دریافت کرده است؟ (در تصویر)
… در خراسان باور بر این است در شب یلدا نزدیک کردن دهان به گوش یک خر و نجوا کردن در گوش آن قطعا هر بیماری را درمان می‌کند؟
… گرچه جمشید در سنت کاهنان زرتشتی به جهنم فرستاده می‌شود، اما در ادبیات و فولکلور فارسی کاملاً از او اعاده حیثیت شده است؟
… پدر نویسندۀ بهائی ایرانی روحی ارباب در زندان شوروی درگذشت، برادر بزرگترش در گولاگ ناپدید شد و مادرش و خانوادۀ برادرش به ایران تبعید شدند؟
… گرچه زبان رسمی در کشور پاکستان زبان اردو است، ولی اردو در هیچ منطقه‌ای از این کشور زبان بومی نیست؟
… در اساطیر ایران، وَر جمشید برای جلوگیری از نابودی همهٔ موجودات زنده ساخته شد تا نمونه‌هایی از آنان، زمستان‌های مرگ‌بار را در آنجا سپری کنند؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۳ بهمن ۱۴۰۴ خورشیدی) ۱٬۰۶۷٬۸۲۹ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

سیف الاسلام قذافی در سال ۲۰۰۷

نامزد ریاست‌جمهوری لیبی، سیف الاسلام قذافی (در تصویر)، پسر معمر قذافی، ترور شد.
در جوایز گرمی، «لوتر» از کندریک لمار و سیزا جایزه ضبط سال و دبی تیرار ماس فوتوس از بد بانی جایزه آلبوم سال را دریافت کرد.
دست‌کم ۱۹۰ نفر، از جمله مهاجمان، در حملات ارتش آزادی‌بخش بلوچستان در چندین منطقه ایالت بلوچستان پاکستان کشته شدند.
اتحادیهٔ اروپا با اتفاق آرا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست گروه‌های تروریستی خود قرار داد.
طوفان زمستانی خسارات گسترده‌ای را در سراسر آمریکای شمالی به بار آورد و منجر به مرگ بیش از ۱۴۰ نفر شد.

یادبودها

امروز: پنجشنبه، ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ هجری خورشیدی و ۲۳ شعبان ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۸۱۸ - شیلی رسماً از اسپانیا اعلام استقلال نمود.
۱۹۱۲ - با وقوع انقلاب، پویی، آخرین امپراتور چین، از سلطنت خلع شد.
۱۹۱۹ - جمهوری ارس که حکومتی کوتاه مدت در قفقاز جنوبی بود با اشغال نخجوان توسط قوای بریتانیا منقرض شد.
۱۹۹۹ - کنگره ایالات متحده آمریکا رئیس‌جمهور بیل کلینتون را به ۳ اتهام ادای شهادت دروغ، شکستن سوگند و گمراه کردن دادگاه در دستیابی به حقیقت استیضاح کرد.

زادروزها

۱۸۰۹ - زادروز آبراهام لینکلن، سیاست‌مدار جمهوری‌خواه آمریکایی؛ شانزدهمین رئیس‌جمهور ایالات متحدهٔ آمریکا.
۱۸۰۹ - زادروز چارلز داروین، (در تصویر) دانشمند و زیست‌شناس انگلیسی، بنیانگذار نظریهٔ تکامل.
۱۹۱۸ - زادروز جولیان شوینگر، فیزیکدان آمریکایی؛ برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۶۵.
۱۹۸۰ - زادروز کریستینا ریچی، بازیگر آمریکایی.

درگذشت‌ها

۱۵۵۴ - درگذشت جین گری، ملکهٔ انگلستان و ایرلند.
۱۸۰۴ - درگذشت ایمانوئل کانت، فیلسوف آلمانی.
۱۹۴۹ - درگذشت حسن‌البنا، سیاستمدار مصری؛ بنیانگذار اخوان المسلمین.
۱۹۸۴ - درگذشت خولیو کورتاسار، نویسندهٔ رمان و داستان کوتاه اهل آرژانتین.

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای فوریه – یادبودهای بیشتر…